De Passo del Mortirolo, op 1852 meter hoogte, geldt als een van de zwaarste wielerklimmen van Europa. De pas verbindt de Valtellina met de Valcamonica en werd wereldberoemd door de Giro d'Italia, waar renners als Marco Pantani er legendarische aanvallen plaatsten. Aan de klim vanuit Mazzo hangt zelfs een monument voor Pantani.
Anders dan de Stelviopas is de Mortirolo geen panoramaweg met haarspeldbochten in een kale rotswand, maar een smal, steil lint door bossen en weiden. Juist dat maakt hem zo gevreesd bij wielrenners en zo rustig voor wie er met de auto of motor overheen rijdt.
Hoe zwaar is de klim echt?
De klassieke westkant vanuit Mazzo di Valtellina is ongeveer 12,5 kilometer lang met een gemiddelde stijging van rond de 10,5 procent en uitschieters tot 18 procent. Dat gemiddelde vertelt niet eens het hele verhaal: kilometers achtereen blijft de weg boven de 11 procent hangen, met nauwelijks rustpunten. Zelfs getrainde wielrenners doen er ruim een uur over en een lichte verzetten, denk aan 34x32 of lager, is geen overbodige luxe. Wees eerlijk tegen jezelf: de Mortirolo is loodzwaar en minder mooi dan Stelvio of Gavia; je rijdt hem om de mythe en de strijd, niet om het uitzicht. De kanten vanuit Grosio en vanuit Monno zijn iets minder steil en een prima alternatief.
Hoe kom je er vanuit Bormio?
Vanuit Bormio rijd je in ongeveer 40 tot 45 minuten naar Mazzo di Valtellina, de voet van de bekendste beklimming: zo'n 35 kilometer via de hoofdweg door het dal langs Sondalo en Grosio. Wielrenners maken er vaak een lus van: door het dal naar Mazzo, over de Mortirolo, afdalen naar Monno en via de Gaviapas terug naar Bormio. Die rondrit is een klassieker van meer dan 3000 hoogtemeters en kan alleen in de zomer, omdat de Gavia buiten het zomerseizoen dicht is. De Mortirolo zelf is doorgaans langer berijdbaar, maar in de winter kan ook deze weg gesloten of glad zijn; check de actuele status vooraf.
Is de Mortirolo ook leuk met de auto of motor?
Ja, als uitzichtrit is de Mortirolo de moeite waard, mits je van smalle bergwegen houdt. De weg is grotendeels eenbaans met passeerplekken, dus rustig rijden en rekening houden met fietsers is verplicht; in de zomer klimmen er dagelijks honderden. Boven wachten je weiden, een klein passmeertje en zichtlijnen richting de bergen van de Valcamonica. Een paar tips:
- Rijd bij voorkeur vroeg of aan het einde van de middag, buiten de drukste fietsuren.
- Stop bij het Pantani-monument aan de kant van Mazzo, dé fotoplek van de klim.
- Combineer de pas met een lunch in Grosio of Mazzo, dorpjes met mooie historische kernen.