De Giro-heldenklimmen vanuit Bormio

Bormio is het enige dorp in de Alpen van waaruit je drie van de beroemdste Giro d'Italia-cols direct kunt aanrijden: de Passo dello Stelvio (2758 m), de Passo di Gavia (2621 m) en de Passo del Mortirolo (1852 m). Voor wielrenners is dit heilige grond; hier werden edities van de Giro beslist en reputaties gevestigd. Maar ook als je zelf niet fietst, is het spektakel van de haarspeldbochten en de renners die zich omhoog vechten een bezienswaardigheid op zich.

Deze pagina bundelt de drie heldenklimmen als beleving vanuit Bormio. Voor de volledige beschrijving per col, met de route, de geschiedenis en wat je boven vindt, verwijzen we naar de aparte detailpagina's over de Stelviopas, de Gaviapas en de Mortirolopas op deze site.

Wat maakt deze drie cols zo legendarisch?

Elk van de drie heeft een eigen karakter. De Stelvio is met 2758 meter de hoogste bergpas van de Italiaanse Alpen en vaak het dak van de Giro, de Cima Coppi. Vanuit Bormio klim je zo'n 21,5 kilometer door galerijen en langs tientallen haarspeldbochten. De Gavia is de wildernisklim: smal, ruig en berucht sinds de sneeuwstorm-etappe van 1988. De Mortirolo tenslotte is de steilste van het stel; de klassieke kant vanuit Mazzo di Valtellina stijgt ruim 12 kilometer met een gemiddelde ruim boven de 10 procent en geldt als een van de zwaarste klimmen van Europa.

Hoe pak je de klimmen vanuit Bormio aan?

Bormio is de logische uitvalsbasis omdat alle drie de beklimmingen binnen fietsafstand beginnen. Een paar praktische uitgangspunten:

• Plan één col per dag; de combinatie Gavia plus Mortirolo in één rit is alleen voor zeer getrainde renners.
• De passen zijn doorgaans alleen van laat in het voorjaar tot in de herfst open; check de actuele status via bormio.eu.
• Start vroeg, dan heb je minder verkeer en minder kans op onweer in de middag.
• Huurfietsen, e-bikes en gidsen vind je in Bormio zelf; met een e-bike zijn de cols ook voor niet-wielrenners haalbaar.

Is dit ook iets als je niet fietst?

Zeker. De passen zijn met de auto of motor net zo indrukwekkend, en op klimdagen van de Giro of tijdens autovrije fietsevenementen verandert de regio in een openluchtstadion. Boven op de Stelvio en de Gavia staan rifugio's waar je tussen de wielrenners een cappuccino drinkt, en op de Mortirolo herinnert het monument voor Marco Pantani aan de mythische status van de klim. Wie de sfeer wil proeven zonder inspanning, rijdt naar boven en kijkt hoe anderen afzien.

Welke Giro-klimmen kun je vanuit Bormio zelf fietsen?

Vanuit Bormio start je direct in drie Giro-legendes: de Stelvio (21,7 km a 7,1 procent vanaf de voordeur), de Gavia (via Santa Caterina, pashoogte 2.618 m) en de Mortirolo vanaf Mazzo (12,4 km a 10,5 procent, 40 minuten rijden door het dal). Daarmee is Bormio de enige plek in de Alpen waar je drie klimmen van dit kaliber vanuit 1 uitvalsbasis rijdt. De passen zijn open van eind mei tot in oktober.

Wat is de Cima Coppi?

De Cima Coppi is sinds 1965 de naam voor het hoogste punt van elke Giro d'Italia, ingesteld vijf jaar na de dood van Fausto Coppi. De Stelvio droeg die titel twaalf keer, vaker dan welke pas ook, en levert de winnaar extra bergpunten en eeuwige roem op. Als sneeuw de Stelvio uit het parcours dwingt, schuift de titel door naar de dan hoogste beklimming, zoals eerder de Umbrailpas (2.489 m).

Tip van de redactie: Rijd de Stelvio niet in het weekend maar op een doordeweekse dag en start voor 8.00 uur vanuit Bormio: je klimt dan de eerste 10 kilometer in de schaduw van de Braulio-kloof, hebt de bochten boven boomgrens vrijwel motorvrij en bent voor de middagthermiek terug voor een pizzoccheri-lunch.